" we vinden dat er te veel in “stenen” geïnvesteerd wordt (> 20 miljoen), en te weinig in mensen, waardoor we dit meerjarenplan niet kunnen goedkeuren "

A. Hoofdvragen

1. We vinden zeer beperkt middelen terug voor milieu, natuur en klimaat, dit staat haaks op de beleidsverklaring. Hoe wil het bestuur deze ambities realiseren?

2. De VRV-site wordt uitgewerkt vooraleer er een globaal plan voor Oosterzele is opgemaakt (zoals Stichting Lodewijk De Raet suggereerde). Riskeert men hier niet dat de andere deelgemeenten in de kou blijven en dat er opportuniteiten gemist worden?

3. Er wordt zeer weinig geïnvesteerd in jeugd. De sportende jeugd zal deels zijn gading vinden, maar wat wordt er gedaan voor de niet-sportende jeugd?

4. Ook het seniorenbeleid is erg vaag en de middelen zitten grotendeels vervat in algemene budgetten. Welke prioriteiten ziet het bestuur op dit vlak en welk budget wordt hiervoor uitgetrokken? 

5. Het meerjarenplan geeft een duidelijk overzicht van de financiering van de geplande investeringen. De schulden nemen echter fors toe naar het einde van de legislatuur, waardoor de volgende legislatuur start met een grote schuld. In hoeverre zal de volgende beleidsploeg beleidsruimte hebben? Grote projecten gaan vaak over budget. Is dat risico bekeken? En kan dit opgevangen worden deze legislatuur zonder de komende legislatuur bijkomend te belasten?

B. Context

Het meerjarenplan is het belangrijkste beleidsplan op gemeentelijk niveau. Het zet de prioriteiten en krijtlijnen uit voor het beleid van de komende 6 jaar. We hebben het plan, en de adviezen en opmerkingen van de verschillende adviesraden, dan ook met verschillende mensen van Groen Oosterzele heel zorgvuldig en kritisch doorgenomen. Daarbij hebben we de beleidskeuzes en acties afgewogen tegenover onze visie voor de toekomst van Oosterzele en waar wij de belangrijkste noden en uitdagingen zien.

In tweede instantie hebben we het huidige plan ook vergeleken met het meerjarenplan 2020-2025. Dit geeft een andere blik op waar het huidige bestuur het verschil wil maken en welke domeinen en acties het prioritair wil behandelen.

Vooreerst willen we opmerken dat we het positief vinden dat een aantal beleidsdomeinen voor het eerst meer structureel aangepakt worden: grotere inzet op participatie (adviesraden, dorpsraden, burgerbegroting) en versterking van de interne organisatie (archief, databeheer, …).
Ook op inhoudelijk vlak kunnen we ons vinden in de grotere focus op kinderopvang als strategische prioriteit, dementievriendelijk beleid en professionalisering van jeugd- en sportinfrastructuur. Hoewel we het niet altijd eens zijn met de gemaakte keuzes, appreciëren we het ook dat het bestuur:

• Nieuwe grote infrastructuurwerken aandurft
• Er een aanzet is voor opwaardering van welzijns- en seniorenbeleid
• Er aandacht is voor professionalisering van de interne organisatie
• Meer aandacht is voor water(kwaliteits)beheer

Aan de andere kant zijn we zeer bezorgd over:

1. Zeer hoge investeringsdruk & oplopende schuld De schulden stijgen van ongeveer € 15–18M naar > € 27M met risico op heel hoge financieringsdruk in de volgende legislatuur. Hypothekeert dit de beleidsruimte voor volgende legislatuur?
   
   
2. Grote focus op “stenen”, minder op “soft governance” Het plan investeert zwaar in infrastructuur, maar minder in bijvoorbeeld woonbeleid, lokale economie, sociale cohesie, natuurbeheer.
   
   
3. Onvoldoende uitgewerkt seniorenbeleid ondanks hoge nood Hoewel er elementen aanwezig zijn (dementie, mobiliteit), ontbreken hier heel veel zaken zoals een seniorenplan, mantelzorgondersteuning, woonzorgstrategieën, …
   
   
4. Gebrek aan investering in infrastructuur en ondersteuning specifiek voor jeugd(bewegingen) De noden van de jeugdbewegingen worden grotendeels genegeerd. Ook de niet-georganiseerde jeugd en jongerenwelzijn wordt onvoldoende gehonoreerd.
   
   
5. Risico op uitvoeringsproblemen De grote bouw- en infrastructuurprojecten vergen zware personeelscapaciteit, projectmanagement, nauwe opvolging van subsidies, en zullen dus een grote druk leggen op het gemeentepersoneel, met ook reële kans op vertragingen en bijkomende budgetoverschrijdingen.
   
   
6. Onvoldoende en fragmentarisch klimaatbeleid Het meerjarenplan koppelt klimaat(adaptatie)beleid hoofdzakelijk aan aanleg van collectoren en rioleringen. De uitbouw van een groenblauw netwerk heeft geen investeringsbudget en er gaan weinig middelen naar concrete natuurontwikkeling. Ondanks dat de beleidsnota aangeeft dat het klimaatplan uitgevoerd zal worden, lezen we enkel dat er een evaluatie komt, waardoor de klimaatambitie dus hoogst onzeker is.

In de hierna volgende secties, geven we meer in detail onze vragen en bemerkingen weer over het meerjarenplan.

C. Algemene vragen en bemerkingen

1. Te sterke focus op infrastructuur

Rioleringen (> € 7,5 miljoen), onderwijsgebouwen (€ 6,28 miljoen, netto € 2,52 miljoen na subsidie) en sport (> 3.6 miljoen) vormen de grootste hap van het investeringsbudget (samen > € 20 miljoen). Hoewel we ons in sommige prioriteiten kunnen vinden, lijkt het bestuur vooral te investeren in stenen, eerder dan in mensen. Er is volgens ons meer nodig dan infrastructuur om voor een warme samenleving te zorgen.

Er wordt nauwelijks geïnvesteerd in concrete acties rond welzijn, samenleven, intergenerationele ontmoeting, …

2. Sport(infrastructuur)beleid niet evenwichtig

Het sportbeleid focust op twee grote investeringen: een nieuwe turnhal (€ 2.143.557) en kunstgrasvelden op Hogeveld voor voetbal (€ 1.521.009, waarvan € 450.000 subsidie). Voor andere sporten wordt verwezen naar de bestaande sporthal die (na realisatie van de nieuwe turnhal) meer beschikbaar zal zijn voor andere sporten. Vooral m.b.t. de turnhal durven we de vraag stellen of een dergelijke grote investering voor een toch specifieke doelgroep te verantwoorden valt.

De kerntaak van de gemeente m.b.t. sportbeleid is volgens ons zo veel mogelijk mensen, van alle leeftijden, op een recreatieve manier aan het sporten te krijgen. Met de huidige plannen mist het bestuur dit doel volledig. 

3. Jeugd(bewegingen) blijft in de kou staan

Behalve de investeringen in een nieuw gebouw voor GILO en infrastructuur voor twee specifieke sporten is er heel weinig investering in algemene jeugdvoorzieningen. De jeugdbewegingen, waar de noden nochtans hoog zijn - het merendeel van de 7 jeugdbewegingen gaf recent aan dat hun infrastructuur volledig onderkomen is, geen verwarming heeft, … - blijven letterlijk in de kou staan. Als antwoord hierop wordt slechts €60.000 voorzien voor tijdelijke infrastructuur voor jeugdbewegingen. Voor “niet-georganiseerde jeugd” is er €80.000 voor de aanleg van een skatepark, waarvoor de middelen reeds eerder voorzien waren.

We missen een sterke omvattende visie op jeugdbeleid, met naast een versnelde investering in infrastructuur, ook inzet op omkadering, ondersteuning, aandacht voor jongerenwelzijn, …

4. Geen structureel seniorenbeleid

Senioren komen sporadisch voor in acties rond zorg en welzijn, mobiliteit, toegankelijkheid (en begraafplaatsen). We missen daarentegen acties rond langer zelfstandig wonen, thuisondersteuning, seniorvriendelijke publieke ruimte, sociale cohesie voor ouderen, armoedebestrijding bij senioren, preventie (valpreventie, mentale gezondheid, voeding, beweging), … Dit weerspiegelt zich in een erg beperkt seniorenbudget. Ruim geïnterpreteerd gaat ongeveer €700.000 in het meerjarenplan aan acties en investeringen die relevant zijn voor senioren. Het grootste deel (± €530.000) gaat echter naar begraafplaatsen en rouwinfrastructuur. Voor het lokaal dienstencentrum dat zou komen op de VRV-site is geen budget voorzien.

Kortom, in het meerjarenplan vinden we geen structureel uitgewerkt seniorenbeleid, met heldere doelstellingen en een duidelijk actieplan, terug.

5. Intergenerationeel samenleven

Hoewel de strategische nota dit vermeld als belangrijk, garandeert het samenbrengen van infrastructuur en functies voor verschillende doel- en leeftijdsgroepen op eenzelfde locatie (in casu op de VRV-site) nog geen intergenerationele ontmoeting.

We missen concrete initiatieven en acties die verschillende generaties effectief laat samenwerken en uitwisseling en contact stimuleert.

6. Waar is natuur in het meerjarenplan?

Behalve verdere investeringen in waterzuivering, wat we toejuichen, lijkt natuur (en ook klimaat) vergeten in dit meerjarenplan. Er is de opmaak van een beleidsplan ruimte en landschapsvisie, maar implementatie lijkt niet voorzien of gebudgetteerd. We vinden enkel wat versnipperde, eerder symbolische acties, die grotendeels steunen op beleid dat reeds eerder ingezet was:

• Bij-vriendelijke acties: € 6.000
• Korte keten stimuleren: € 16.000
• Trage wegen onderhoudsplannen: € 5.000
• Groenblauw netwerk: (planfase, geen budget voorzien)
• Bloemen op strategische locaties: € 15.000
• Zwerfvuilbeleid: geen duidelijk budget

Er lijkt daarentegen geen budget voorzien voor:

• Uitbreiding van natuurgebieden of terreinbeheer
• Grotere aanplantprojecten
• Aankoop van gronden voor natuur
• Ecologische herstelprojecten van enige schaal
• “Elk een boom” actie

Ook voor natuur zit het beperkte budget dus weeral in visievorming en beleidsplannen, niet in realisaties op het terrein.

7. Algemeen heel wat studiewerk, weinig terreinactie

In heel wat domeinen blijft het meerjarenplan steken in studiewerk, plannen opmaken en evaluaties:

• Participatiebeleid: € 70.000
• Circulatieplan Balegem: € 15.000
• Mobiliteitsplan: € 50.000
• RUP sportterreinen: € 60.000
• Beleidsplan Ruimte: € 300.000
• Masterplan jeugd: € 13.000
• Erosieplan update: € 20.000
• GIS-beleidsplan: € 3.500
• Grachtenkaart: € 20.000
• Klimaatplannen & monitoring: € 45.000 + € 120.000

Er is daarentegen weinig echte terreinactie en implementatie voorzien die voor onze mensen echt het verschil kunnen maken.

Zonder concrete implementatie en bijhorende budgetten, dreigt op vele van deze domeinen een stilstand tijdens deze legislatuur. 

8. Heel wat beleidsacties hebben geen direct budget

Voor heel wat beleidsacties (ook prioritaire), zoals participatie, inspraak, mobiliteitsbeleid, klimaat en organisatieontwikkeling, is er geen direct budget voorzien in het meerjarenplan. We gaan ervan uit dat deze acties gefinancierd worden vanuit reguliere operationele middelen? Kan hierin inzicht gegeven worden? Anders blijven deze acties dode letter.

9. Financiële risico’s

We maken ons zorgen over de structureel stijgende schuldgraad, tot € 28 miljoen in 2030, die een gevolg is van de zeer hoge investering in infrastructuur in de eerste drie jaren. De autofinancieringsmarge wordt hierdoor in 2030 zelfs negatief. Dit is een erg groot risico en zadelt de bestuursploeg van de volgende legislatuur van bij het begin op met een financiële kater.

D. Specifieke vragen en bemerkingen

1. BD-01 Warm en sociaal Oosterzele voor iedereen

• Een begraaf- en herdenkingsplaats voor huisdieren (AC108 - €20.000): Met alle respect, maar dit is wel veel geld in vergelijking met andere acties (bijvoorbeeld € 60.000 voor infrastructuur jeugdbewegingen)
• Uittekenen van een participatiebeleid en visie op participatie (AC113 en AC114): € 75.000 is wel heel veel geld als dit enkel visievorming en plan behelst. Hopelijk behelst dit ook het actief mensen laten participeren en meer dan uittekenen van een visie op hoe men participatie ziet.
• We onderzoeken de invoering van een burgerbegroting (AC115): aangezien hiervoor geen budget voorzien is, gaan we ervan uit dat dit niet uitgevoerd wordt?
• Opmaken en toepassen van een subsidiereglement in kader van BOA-decreet (AC128): Er wordt € 600.000 uitgetrokken, maar de toelichting spreekt enkel van de opmaak van een reglement? Wat wordt hiermee precies gedaan?
• Fysiek en digitaal vrijwilligersloket (AC122 en AC123?): Gaat dit over de gemeentelijke vrijwilligers of ook de vele vrijwilligers van verenigingen?
• Inzetten op toezicht en handhaving bij buitenschoolse activiteiten (AC124 - € 27.500): wat betekent die handhaving voor buitenschoolse activiteiten?
• Mentaal welzijn: We missen specifieke aandacht/aanpak voor jeugd. Hoe zal hier specifiek op ingespeeld worden?

2. BD-02 Infrastructuur op maat van Oosterzele 

• AC063 (Verkoop gebouw Keiberg 2 - 400.000 € te ontvangen!): De oude ING-kantoren zijn pas een paar jaar geleden aangekocht met ieders toestemming. Waarom die nu weer verkopen? Welk nut heeft het om te proberen € 400.000 (~1% van totaal budget) te recupereren via de verkoop van een ons inziens waardevolle asset voor Oosterzele?
• Bouw van een (nieuwe) turnhal (AC075): We erkennen dat de huidige infrastructuur beperkingen heeft. Zo moet er nu uitgeweken worden naar Aalter, Aalst, … om te kunnen trainen. Zoals hierboven reeds uitgelegd, vinden we een investering van € 1.5 miljoen voor een specifieke sport echter heel veel geld. Een grote som die niet het algemeen belang dient en het toekomstig sport- en jeugdbeleid serieus hypothekeert. Een renovatie van de bestaande sporthal, of eventueel vernieuwing van de sporthal, met meer evenredige aandacht voor een breed aanbod aan recreatieve sporten lijkt ons een betere toekomstgerichte investering voor alle Oosterzelenaren. Bijkomende vragen: zal de turnhal ook bruikbaar zijn voor andere sporten? Wat is de meerprijs voor een polyvalente sporthal? Betaalt de turnclub voor het gebruik van de turnhal?
• Onderzoek naar wijziging hoofdkerkfunctie (AC067): We begrijpen dat Scheldewindeke dan de hoofdkerk zou worden? Waarom? Wat is het voordeel hiervan?
• (Tijdelijke) infrastructuur voor jeugdbewegingen (AC077): Zoals gemeld vinden we de € 60.000 die hiervoor voorzien wordt onrealistisch en zwaar onvoldoende. Uit de beschrijving begrijpen we dat dit dient voor de acute noden voor Scouts Scheldewindeke, maar ook voor de speelpleinwerking? Hoe zien jullie dit concreet? Wat met de noden van andere jeugdverenigingen? Zeker ook in het licht van de enorme bedragen die naar ander, voor ons vaak veel minder prioritair, beleid gaan.

3. BD-03 Ondernemen en gezonde financiën stimuleren

• “Een meerwaardebelasting bij bestemmingswijziging wordt onderzocht als middel om het landelijke karakter van Oosterzele te bewaren” (AC079): Wat houdt dit precies in? Is dit een systeem planschade/planbaten bij bestemmingswijziging?
• Renteloze leningen en een gemeentelijke borgstelling (AC080): Is hier nood aan? Voor welk soort projecten?
• Onderzoek uitgifte gemeentebon (AC081): Voor welk soort projecten? Is het de bedoeling met een externe organisatie samen te werken?

4. BD-04 Veilige verplaatsing tussen leefbare kernen

• Creëren van veilige schoolroutes en een "Veilige padenkaart" (AC091) + Opmaak voetpaden- en fietspadenplan (AC102): Wordt hiervoor ook prioritair bepaalde weginfrastructuur aangepakt? Of enkel in kader van andere infrastructuurwerken (bv. rioleringswerken)? Met andere woorden, worden de dorpskernen effectief verbonden op een veilige manier voor de zachte weggebruiker?
• Opmaak circulatieplan voor Balegem-centrum (AC097): Wat houdt dit in? Er is toch al een plan voor Gootje, Poststraat en omgeving? Wat is nog meer nodig?

5. BD-05 Bewust omgaan met klimaat en leefomgeving

• AC004-AC007: dit zijn acties die in eerste instantie te maken hebben met kerkhoven/rouwinfrastructuur. Er gaat hier een enorm budget naartoe (> € 400.000). Dit heeft maar heel indirect te maken met klimaat en omgeving.
• “Via een “mondiaal” actieplan betrekken we inwoners bij wereldthema’s met educatieve, culturele en informatieve activiteiten rond duurzame ontwikkeling” (AC008): Wat moeten we hieronder verstaan?
• Sensibiliserings- en handhavingsplan ruimtelijke ordening (AC009): In het verleden is al te vaak gebleken dat het op vlak van handhaving toch wat ontbreekt (Bv. Deco-beton, RUP zonevreemde bedrijven, …). We hopen dat de opmaak van een sensibiliserings- en handhavingsplan ook daadwerkelijk zal omgezet worden in handhaving op het terrein. Het maken van een dergelijk plan is iets, het uitvoeren toch nog iets anders.
• Evaluatie van de doelstellingen van het LEKP (AC010). Er gaat hier een smak geld (€ 150.000) alleen naar evaluatie? Anderzijds wordt gemeld dat het klimaatplan zal uitgevoerd worden, maar wordt hiervoor maar € 45.000 voorzien (AC011)?
• Plan voor groenblauw netwerk (AC015): Is er ook enige implementatie voorzien? Welk budget is hiervoor voorzien?
• We vinden het een goed idee werk te maken van een beleidsplan ruimte (AC019). We willen er verder voor blijven pleiten dat hiermee gebiedsdekkend een ruimtelijke visie opgemaakt wordt dat als kader kan dienen voor het vergunningenbeleid en landschappelijke of ruimtelijke projecten. We vragen ons wel af in hoeverre een dergelijk beleidsplan ruimte misschien een dubbele oefening is met de opmaak van een landschapsvisie (AC026), en of deze laatste niet gewoon inherent deel uitmaakt van het beleidsplan ruimte. We vragen ons ook af in hoeverre het beleidsplan ruimte ook een visie zal inhouden op baanwinkels in Oosterzele en op meergezinswoningen in de dorpskern. Van deze twee laatste items zou er reeds in een vorige legislatuur werk gemaakt worden. De visie op baanwinkels kwam er echter nog niet. Het RUP meergezinswoningen werd reeds in de vorige bestuursperiode opgestart. Het lijkt ons goed dat deze draad (visie op baanwinkels en RUP meergezinswoningen) terug opgenomen wordt door het huidige bestuur en bekeken wordt wat nodig is. Wat is de status van het RUP Open Kouters (Betsberg). Wat is de verdere aanpak en planning hiervoor? Of zit dit mee vervat in het beleidsplan ruimte? Voor heel wat ruimtelijke vragen wordt momenteel naar de VRV-site verwezen. Enkel voor de voetbal lijkt er een plan om dit buiten de VRV activiteiten te ontwikkelen. Wordt de ontwikkeling van de VRV-site gekoppeld aan de opmaak van de totale ruimtelijke visie voor Oosterzele, zoals in de conclusie van stichting Lodewijk De Raet?
• Organiseren van gemengde raden/evenementen - landbouw/natuur (AC023): Zou het niet nuttiger zijn om te werken aan een concreet project op het terrein dat als voorbeeld kan dienen?
• We zien enkel acties rond het geboortebos (AC025). Is er geen verdere bosuitbreiding voorzien?
• “Biodiversiteit krijgt een duw met bij-vriendelijke acties (AC003) en extra bloemen op strategische plekken (AC028)”: Dit is wel heel beperkt (eerder greenwashing) en heeft ook weinig met echte biodiversiteit te maken.
• “Een grachtenkaart wordt het praktische kompas voor klimaatadaptatie en openruimtebeheer: heldere verantwoordelijkheden, gericht onderhoud, minder wateroverlast, meer infiltratie en behoud van het landelijke karakter” (AC029 - € 20.000): Kan verduidelijkt worden hoe al deze doelstellingen aan de grachtenkaart verbonden worden met dit budget?
• Tweede ambachtelijke zone (AC027): Welke (duurzaamheidscriteria) worden gehanteerd voor de aanleg? Hoe zal de ambachtelijke zone ingevuld worden? “First come first served”, of bepaalde criteria, prioriteit op hervestiging/uitbreiding van lokale (zonevreemde) ondernemingen?
• Klimaatbeleid wordt grotendeels gelijkgesteld met collector- en rioleringswerken (AC031-AC036). Welke andere acties zijn er gepland op vlak van klimaat (cfr. AC011)?
• Perceel station scheldewindeke inrichten voor opslag (AC037): Een bedrag van € 100.000 is heel veel voor een tijdelijke oplossing, aangezien dit (op termijn) allemaal naar de VRV-site zou verhuizen. Anderzijds blijven we het een vreemde combinatie vinden om op de VRV-site de gemeenteloodsen en opslagzone te lokaliseren vlak naast al die recreatieve functies.

6. BD-06 Sport, ontspanning en vrije tijd voor iedereen

• Aanleg duurzame sportterreinen voor voetbal (AC083): wat betekent 'duurzame' in deze? Als duurzaam 'kunstgras' betekent, dan kunnen hier vragen bij gesteld worden (“infill”, microplastics, “verharding”). Dit is opnieuw een heel grote investering, die het algemeen sport- en jeugdbeleid voor een lange periode hypothekeert. Hoeveel dragen voetbalclubs hier zelf aan bij? Hoe zit dat in andere gemeenten? Wordt dit gekaderd in samenwerking tussen de verschillende clubs?
• VRV: omgevingsaanleg en ondergrondse nutsleidingen aangelegd (AC086): Wat wordt hier precies voorzien? Ontsluiting? Parking? Andere? • Wat gebeurt er met de bestaande sporthal? Er zijn hier ook bepaalde dringende noden (bijvoorbeeld de vloer en de verwarming). Wordt dit aangepakt? Is hiervoor budget voorzien? 

7. BD-07 Efficiënte en toekomstgerichte organisatie

• Overschakelen naar digitale externe schermen (AC057 - €139.000): Dit is een dossier dat al heel lang aansleept en ondertussen kunnen (jeugd)verenigingen slechts beperkt activiteiten aankondigen via de gemeentelijke kanalen. Is dit budget enkel voor installatie, of zijn er ook kosten verbonden aan exploitatie en onderhoud? Alvast de jeugd is vragende partij om ook andere communicatiekanalen te voorzien (bv. klassieke aanplakborden). Wordt dit nog overwogen?